Zatem litota to taki literacki zabieg, który wykorzystuje się, aby podkreślić pewną cechę lub ideę poprzez zmniejszenie lub umniejszenie. Istota litoty polega na tym, że specjalnie mówimy o czymś, jako o mniej znaczącym, niż jest w rzeczywistości, aby stworzyć szczególny efekt. To przeciwieństwo hiperboli, która wszystko przesadza.
Kiedy ktoś mówi “niezła pogoda”, gdy w rzeczywistości dzień jest po prostu idealny. Albo “to było trochę trudne”, gdy miał na myśli, że to było bardzo trudne zadanie.
Litota w literaturze to sposób na dodanie tekstowi głębi lub ironii. Na przykład, kiedy w powieściach detektyw mówi: “To nie największa zagadka, z jaką się spotkałem”, chociaż w rzeczywistości morderstwo było bardzo skomplikowane i trudne do rozwiązania. Taki zabieg pomaga przekazać emocjonalny stan postaci lub stworzyć określony nastrój u czytelnika.
W dziełach Szekspira można znaleźć taką litotę: kiedy Hamlet mówi “Nie jestem wystarczająco poetą”, aby opisać swoje uczucia, chociaż jego monologi są jednym z najważniejszych przykładów poetyckiego kunsztu. To podkreśla jego skromność lub ironiczność.