Dziś słowo stream można usłyszeć prawie wszędzie. Ktoś ogląda przejście nowej gry na Twitchu, inni śledzą prezentację smartfona na YouTube, a ktoś prowadzi spotkanie robocze lub wykład na żywo. Transmisje online stały się zwyczajną częścią współczesnego internetu, a razem z nimi w polskim języku utrwaliło się słowo stream.
Ale co ono oznacza, jak poprawnie je pisać i czym stream różni się od zwykłego wideo?
Jak poprawnie: stream czy strim?
Słowo pochodzi od angielskiego stream, które dosłownie oznacza „strumień”. W technologii informacyjnej nabrało znaczenia ciągłego przesyłania danych, a z czasem — bezpośredniej transmisji online.
W polskim języku najczęściej zaleca się używanie formy stream. Taka pisownia odpowiada utrwalonej praktyce przekazywania wielu angielskich zapożyczeń, gdzie dźwięk [i:] jest przekazywany literą i. Na podobnej zasadzie do polskiego języka weszły słowa marketing, branding, leasing, trading.
Jednocześnie wariant strim jest również bardzo popularny w internecie. Można go spotkać w mediach społecznościowych, na forach, w wideoblogach, a nawet w niektórych mediach. Taka forma powstała przez dosłowne przybliżenie do angielskiej wymowy. Jednak w większości polskich publikacji, które przestrzegają nowoczesnych zaleceń językowych, preferuje się pisownię stream.
Co to jest stream?
Stream — to bezpośrednia transmisja wideo lub audio przez internet w czasie rzeczywistym. Podczas niej widzowie mogą jednocześnie oglądać to, co się dzieje, komunikować się na czacie, zadawać pytania i otrzymywać odpowiedzi niemal natychmiast.
W przeciwieństwie do zwykłego wideo, które najpierw jest nagrywane, montowane, a dopiero potem publikowane, stream odbywa się na żywo. To właśnie możliwość interakcji z publicznością czyni go wyjątkowym.
Streamować można praktycznie wszystko: gry komputerowe, występy muzyczne, przepisy kulinarne, wykłady, warsztaty, treningi sportowe, proces twórczy czy nawet zwykły spacer po mieście.
Co oznacza „streamować”?
Od słowa stream powstał czasownik streamować, czyli prowadzić bezpośrednią transmisję online.
Na przykład:
- „On streamuje nową grę na Twitchu.”
- „Blogerka streamowała koncert prosto z telefonu.”
- „Firma streamowała prezentację nowego produktu.”
Chociaż czasownik jest potoczny, od dawna stał się powszechny wśród użytkowników internetu.
Jakie są rodzaje streamów?
Pierwsze ogromną popularność zdobyły streamy gier, jednak dziś ten format dawno wyszedł poza gaming.
Miliony ludzi codziennie oglądają transmisje koncertów, wydarzeń sportowych, konferencji, wykładów, podróży, programów kulinarnych, warsztatów artystycznych, programowania, napraw samochodów, a nawet uprawy roślin.
Osobnej popularności nabrał format IRL (In Real Life) — transmisje codziennego życia, podczas których autor po prostu spaceruje po mieście, podróżuje, odwiedza ciekawe miejsca lub rozmawia ze swoimi widzami.
Gdzie prowadzą streamy?
Dziś istnieje wiele platform do transmisji online.
Najbardziej znaną wśród graczy pozostaje Twitch, który praktycznie stał się symbolem streamingu. Tutaj transmitowane są gry, e-sport, komunikacja z publicznością, muzyka i twórczość.
Nie mniej popularny jest YouTube Live, gdzie prowadzone są prezentacje nowych produktów, konferencje, koncerty, wywiady i wydarzenia edukacyjne.
Streamy wspierają również TikTok, Instagram, Facebook, Discord i wiele innych platform.
Kto to jest streamer?
Streamer — to osoba, która regularnie prowadzi streamy.
Dla niektórych to zwykłe hobby, a dla innych — pełnoprawny zawód. Popularni streamerzy mogą uzyskiwać dochody z reklam, programów partnerskich, płatnych subskrypcji, kontraktów sponsorskich i donacji — dobrowolnych wpłat od widzów.
To właśnie dzięki wsparciu publiczności wielu autorów może poświęcać streamom cały swój czas pracy.
Historia powstania streamingu
Chociaż dziś streamy kojarzą się przede wszystkim z Twitch, YouTube czy TikTok, sama technologia transmisji online jest znacznie starsza. Pierwsze próby przesyłania wideo przez internet pojawiły się już na początku lat 90., kiedy prędkość sieci była tak niska, że nawet kilkusekundowy filmik mógł ładować się przez minuty.
Pojawienie się technologii streaming było prawdziwym przełomem. Zamiast czekać na pełne załadowanie pliku, użytkownik otrzymywał mały fragment danych, a odtwarzanie zaczynało się niemal od razu, podczas gdy reszta informacji była nadal przesyłana w tle. To właśnie ta zasada stanowi podstawę nowoczesnego streamingu.
Jedną z pierwszych znanych transmisji internetowych była kamera internetowa Trojan Room Coffee Pot, zainstalowana w 1991 roku na Uniwersytecie w Cambridge. Pokazywała... zwykły ekspres do kawy. Naukowcy stworzyli ją, aby nie chodzić bez potrzeby do pokoju socjalnego, gdy kawa już się skończyła. Z czasem ta kamera stała się prawdziwą legendą internetu i uważana jest za jeden z pierwszych przykładów ciągłej transmisji online.
Pod koniec lat 90. i na początku 2000. lat rozwój szerokopasmowego internetu uczynił streaming znacznie bardziej dostępnym. Pojawiły się usługi, które pozwalały na transmisję wydarzeń sportowych, koncertów i wiadomości w czasie rzeczywistym. Jednak prawdziwy wybuch popularności nastąpił już pod koniec lat 2000.
W 2007 roku uruchomiono usługę Justin.tv, która pozwalała każdemu na darmowe prowadzenie własnych transmisji na żywo. Początkowo jej założyciel Justin Kan transmitował dosłownie całe swoje życie niemal bez przerwy, a już wkrótce platformą zaczęły się posługiwać tysiące ludzi. To właśnie na Justin.tv uformowała się kultura nowoczesnego streamingu — z czatami, komunikacją z widzami i transmisjami na najróżniejsze tematy.
Bardzo szybko stało się jasne, że największą publiczność przyciągają właśnie transmisje gier wideo. Dlatego w 2011 roku stworzono osobną usługę Twitch, która specjalizowała się w streamach gier. Jej popularność rosła tak szybko, że już w 2014 roku platforma została zakupiona przez firmę Amazon za prawie 970 milionów dolarów. Od tego czasu Twitch stał się światowym liderem wśród usług do transmisji na żywo.
Wkrótce do tego formatu aktywnie dołączyły również inne duże platformy. YouTube uruchomił YouTube Live, Facebook zaprezentował Facebook Live, a Instagram, TikTok i Discord również otrzymały własne narzędzia do prowadzenia transmisji. Dziś można prowadzić stream dosłownie z telefonu, będąc wszędzie tam, gdzie jest dostęp do internetu.
Obecnie streaming dawno przestał być rozrywką tylko dla graczy. Bezpośrednie transmisje wykorzystują dziennikarze, uniwersytety, muzycy, biznes, organizacje charytatywne, instytucje państwowe, a nawet agencje kosmiczne. Dzięki streamom transmitowane są mistrzostwa sportowe, konferencje, koncerty, wykłady, prezentacje nowych produktów, a nawet starty rakiet kosmicznych.
W ciągu nieco ponad trzech dekad technologia przeszła drogę od kamery skierowanej na ekspres do kawy w uniwersyteckim laboratorium do jednego z najpopularniejszych sposobów komunikacji milionów ludzi na całym świecie.
Co to są usługi streamingowe?
Kiedy mówi się o streamingu, ma się na myśli nie tylko transmisje na żywo. Tym słowem określa się również technologię, która pozwala oglądać lub słuchać treści przez internet bez wcześniejszego pobierania pliku.
Właśnie na tej zasadzie działają usługi streamingowe. Kiedy włączasz film na Netflixie lub słuchasz muzyki w Spotify, urządzenie nie pobiera całego pliku od razu. Dane są przesyłane małymi częściami w czasie rzeczywistym, dlatego odtwarzanie zaczyna się już po kilku sekundach, a reszta informacji jest nadal pobierana niezauważalnie dla użytkownika.
Faktycznie to ten sam zasad, co podczas transmisji na żywo. Różnica polega tylko na tym, że stream może być zarówno na żywo, jak i na wcześniej nagranym materiale.
Na przykład, gdy bloger prowadzi transmisję na Twitchu lub YouTube Live, widzowie oglądają wydarzenia w czasie rzeczywistym. A gdy uruchamiasz serial na Netflixie, film jest już dawno nagrany, ale przesyłany przez tę samą technologię przesyłania danych.
Dlatego Netflix, Disney+, Max, Amazon Prime Video i inne podobne platformy nazywa się usługami streamingowymi. Nie wysyłają one użytkownikom pełnego pliku do pobrania, lecz przesyłają go stopniowo podczas oglądania.
Ten sam zasad stosują również usługi muzyczne, w tym Spotify, Apple Music, YouTube Music i Deezer. Piosenki również nie muszą być całkowicie pobierane na urządzenie — odtwarzane są w miarę otrzymywania danych z serwera.
Dziś to właśnie przesyłanie informacji stało się standardem dla większości cyfrowych usług. Oglądamy filmy, słuchamy muzyki, śledzimy transmisje sportowe, uczymy się na kursach online, a nawet gramy w niektóre gry wideo przez usługi chmurowe — i to wszystko dzięki technologii streamingu (streaming).
Najczęściej zadawane pytania
Czym stream różni się od zwykłego wideo?
Stream odbywa się w czasie rzeczywistym, podczas gdy zwykłe wideo jest nagrywane i publikowane później. Podczas streamu autor może interagować z widzami bezpośrednio podczas transmisji.
Czy można obejrzeć stream po zakończeniu?
Tak. Większość platform automatycznie zapisuje nagranie transmisji, jeśli autor nie wyłączył tej funkcji.
Stream i transmisja — to to samo?
Prawie tak. Transmisja — to polski odpowiednik angielskiego słowa stream. Jednak w nowoczesnym języku słowem stream najczęściej określa się właśnie żywe transmisje internetowe z możliwością interakcji z publicznością.
Stream — to nowoczesny sposób prowadzenia bezpośrednich transmisji online i komunikacji z publicznością w czasie rzeczywistym. Dziś streamują nie tylko gry komputerowe, ale także koncerty, wykłady, wydarzenia sportowe, podróże, procesy twórcze, a nawet codzienne życie.
To właśnie możliwość natychmiastowej interakcji uczyniła streamy jednym z najważniejszych formatów cyfrowej komunikacji. I choć w mowie potocznej można jeszcze spotkać pisownię „strim”, w nowoczesnej polskiej praktyce coraz częściej używa się formy „stream”.