Fatamorgana — to iluzja optyczna, która powstaje w atmosferze, gdy promienie świetlne są zniekształcane przez różnicę temperatur w warstwach powietrza. Należy do typu miraży.
Poprawny akcent: Fáta Morgána.
- Akcent w słowie Fáta — na pierwszej sylabie.
- Akcent w Morgána — na drugiej sylabie.
Nazwa pochodzi od imienia wróżki Morgany (Fata Morgana) z legend o królu Arturze. Uważano, że tworzyła czarowne wizje na horyzoncie — zamki, wyspy, statki.
Fatamorgana powstaje, gdy:
- dolna warstwa powietrza jest cieplejsza, a górna — zimniejsza;
- światło od obiektów (na przykład łodzi lub brzegu) wygina się w górę;
- człowiekowi wydaje się, że przedmiot unosi się w powietrzu, stał się większy lub przekształcił się w coś innego.
Przykłady:
- Statek na horyzoncie „wisi w powietrzu”
- Na morzu wydaje się, że widać „zamek” lub „miasto”
- Droga w oddali błyszczy, jakby pokryta wodą (prosty miraż)
Gdzie można zobaczyć:
- nad morzem, oceanem, pustynią;
- w zimnych miejscach (Arktyka, Antarktyda) i gorących (pustynie);
- czasami — nawet na trasie latem.
Frazeologizm “fatamorgana” używa się, gdy chce się opisać coś atrakcyjnego, ale mylącego lub nieosiągalnego, lub aby podkreślić nierealność lub iluzoryczność czegoś. Na przykład, ktoś opowiada o doskonałym planie, jak stać się bogatym w jedną noc — to również może być nazwane “fatamorganą”.