Fata Morgana to iluzja optyczna, która powstaje w atmosferze, gdy promienie świetlne są zniekształcane przez różnicę temperatur w warstwach powietrza. Należy do typu miraży.
Poprawny akcent: Fáta Morgána.
- Akcent w słowie Fáta — na pierwszej sylabie.
- Akcent w Morgána — na drugiej sylabie.
Nazwa pochodzi od imienia wróżki Morgany (Fata Morgana) z legend o królu Arturze. Uważano, że tworzyła ona magiczne wizje na horyzoncie — zamki, wyspy, statki.
Fata Morgana powstaje, gdy:
- dolna warstwa powietrza jest cieplejsza, a górna — zimniejsza;
- światło od obiektów (na przykład łodzi lub brzegu) wygina się w górę;
- człowiek ma wrażenie, że przedmiot unosi się w powietrzu, staje się większy lub przekształca się w coś innego.
Przykłady:
- Statek na horyzoncie „wisi w powietrzu”
- Na morzu wydaje się, że widać „zamek” lub „miasto”
- Droga w oddali błyszczy, jakby pokryta wodą (prosty miraż)
Gdzie można zobaczyć:
- nad morzem, oceanem, pustynią;
- w zimnych miejscach (Arktyka, Antarktyda) i gorących (pustynie);
- czasami — nawet na trasie latem.
Frazeologizm „fata morgana” używa się, gdy chce się opisać coś atrakcyjnego, ale zwodniczego lub niedostępnego, albo aby podkreślić nierealność lub iluzoryczność czegoś. Na przykład, gdy ktoś opowiada o doskonałym planie, jak stać się bogatym w jedną noc — to również można nazwać „fata morgana”.