Grupa Memphis: jak włoscy buntownicy zrujnowali kanony designu
Historia grupy Memphis rozpoczęła się grudniowego wieczoru 1980 roku w milanowskim mieszkaniu architekta Ettore Sottsassa. Przy dźwiękach piosenki Boba Dylana „Stuck Inside of Mobile with the Memphis Blues Again” zebrała się grupa młodych projektantów, któr...
Historia grupy Memphis rozpoczęła się grudniowego wieczoru 1980 roku w milanowskim mieszkaniu architekta Ettore Sottsassa. Przy dźwiękach piosenki Boba Dylana „Stuck Inside of Mobile with the Memphis Blues Again” zebrała się grupa młodych projektantów, którzy mieli dość dominacji funkcjonalizmu, powściągliwości i „dobrego smaku”. Pragnęli stworzyć coś radykalnie nowego — design, który byłby jaskrawy, ironiczny i emocjonalny. Tak narodził się Memphis — ruch, który stał się głównym manifestem postmodernizmu w wnętrzach.
Лампа Ashoka (Етторе Соттсасс, 1981)
Крісло Bel Air (Пітер Шайр, 1982)
Filozofia grupy Memphis opierała się na zaprzeczeniu surowym zasadom modernizmu, gdzie „forma podąża za funkcją”. Dla Sottsassa i jego współpracowników funkcja była tylko jednym z atrybutów obiektu, ale nie najważniejszym. Uważali, że meble powinny mieć charakter, wywoływać uśmiech lub nawet irytację, ale nie pozostawiać obojętnymi. Projektanci Memphis zaczęli łączyć to, co niepołączalne: drogie materiały z tanim plastikowym laminatem, geometryczne formy z chaotycznymi wzorami, a dziecięce kolory z abstrakcyjną sztuką.
Стілець First (Мікеле де Луккі, 1983)
Pierwsza wystawa grupy odbyła się we wrześniu 1981 roku w Mediolanie. Widzowie zobaczyli przedmioty, które bardziej przypominały zabawki lub dekoracje do filmów fantastycznych, niż meble. Regały, które przypominały totemy, lampy w kształcie zwierząt oraz krzesła, na których trudno było usiąść, ale niemożliwe było oderwanie od nich wzroku. To była „antydizajnerska” deklaracja, która afirmowała prawo do indywidualności i fantazji w erze masowej produkcji.
Лампа Super (Мартін Бедін, 1981)
Чайник Colorado (Марко Дзаніні, 1982)
Estetyka Memphis charakteryzowała się trzema podstawowymi elementami: jaskrawymi neonowymi kolorami, asymetrycznymi formami oraz graficznymi wzorami. Najsłynniejszym z tych ostatnich stał się wzór „Bacterio”, który Sottsass opracował jeszcze pod koniec lat 70. Grupa czerpała inspirację z pop-artu, art deco oraz kiczu lat 50., przekształcając codzienne przedmioty w prowokujące obiekty sztuki. Pomimo tego, że krytycy często nazywali ten styl „wulgarnym”, szybko znalazł swoich zwolenników wśród światowych gwiazd, takich jak Karl Lagerfeld i David Bowie.
Chociaż grupa Memphis oficjalnie istniała tylko do 1987 roku, jej wpływ na współczesną kulturę pozostaje kolosalny. Dziś obserwujemy „renesans Memphis” w grafice, modzie i wnętrzach. Współcześni projektanci ponownie zwracają się do idei Sottsassa, aby dodać przestrzeni życiowej energii i ironii. Memphis nauczył świat, że design to nie tylko ergonomia, ale prawo do wyrażania siebie i zabawy, gdzie główną zasadą jest brak jakichkolwiek zasad.
W 1981 roku na Milan Furniture Fair świat ujrzał przedmiot, który trudno było nazwać po prostu meblem. Była to półka Carlton — jaskrawa, chaotyczna na pierwszy rzut oka i absolu...
